stat4u Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
Blog > Komentarze do wpisu
"Pamiętnik z Powstania Warszawskiego" - Teatr Kamienica

Przygotowany przez studentów IV roku wrocławskiej PWST spektakl Pamiętnik z Powstania Warszawskiego został uznany przez Politykę za jedno z dziesięciu najważniejszych wydarzeń kulturalnych 2009 roku. Moim zdaniem, wyróżnienie to zostało przyznane bardzo zasłużenie.

Kiedy pierwszy raz usłyszałam o zamyśle reżysera, Jerzego Bielunasa, który chciał rytmiczną prozę Mirona Białoszewskiego ubrać w śpiew i taniec, pomyślałam: profanacja. Tam ludzie umierali, a teraz ktoś będzie na ten temat tańczył? O ile byłam w stanie wyobrazić sobie wyrażenie historii powstania przy wykorzystaniu muzyki rockowej - zrobił to wcześniej choćby zespół Lao Che, wydając gorzki muzyczny komentarz tych wydarzeń - o tyle idea wytańczenia śmierci 200 000 ludzi wzbudziła mój niepokój. Obawa ta okazała się przedwczesna; z jakiegoś powodu wyobrażałam sobie rącze popisy tancerzy w rytmie disco, a tymczasem Maciej Florek przygotował choreografię nie mającą nic wspólnego z moimi prymitywnymi oczekiwaniami. Choreografia Florka, wymagająca ogromnej, niemal akrobatycznej zwinności od aktorów, znakomicie ilustruje powstańczą codzienność i nie ma wiele wspólnego z tym, co pospolicie kojarzy się ze słowem "taniec": trud przeciskania się przez kanały, wędrówki piwnicami, przebieganie przez ulice przy jednoczesnych wysiłkach, aby pozostać przy życiu; marazm i rezygnacja, kiedy porażka szlachetnego zrywu, spodziewana, ale nie dopuszczana do świadomości, stała się faktem.

Oprócz części muzyczno-tanecznych spektakl zawiera także fragmenty mówione. Niewiele tu miejsca na pogłębianie psychologii poszczególnych postaci; nie o indywidualnych bohaterach opowiada zresztą Pamiętnik z Teatru Kamienica. To opowieść o zbiorowości, której desperacja każe walczyć do ostatniego tchu, choć szanse na pokonanie wroga są nikłe.

Kiedyś opowiadałam komuś o tej sztuce i padło pytanie: "A czy ten Pamiętnik nie gloryfikuje powstania?". Mimo, że chyba nie do końca chyba rozumiem pojęcie "gloryfikowania" powstania - czy każda wzmianka o powstaniu musi zaraz mierzyć się z zarzutem gloryfikacji? - uspokoję sceptyków podobnych mojej rozmówczyni: omawiany tu przeze mnie Pamiętnik nie gloryfikuje Powstania Warszawskiego bardziej niż zrobił to Miron Białoszewski, na podstawie wspomnień którego zrealizowano przedstawienie. W szkole o tym było.

Kamieniczny Pamiętnik w jakiś sposób przerzuca most między współczesną młodzieżą a tymi młodymi ludzmi, którzy te sześćdziesiąt parę lat temu walczyli i ginęli. Jak już wspomniałam, spektakl ukazuje zbiorowość, nie jednostki. Występujący w nim aktorzy mówią: "Oni byli tacy sami, jak my". Mówią to po prostu, bez patosu, bez ckliwości. Pamiętnik z Kamienicy wydaje się dość wiernie, przy całej swej skrótowości, oddawać nastroje, które - według różnych relacji - towarzyszyły powstaniu: od entuzjazmu, przez pierwsze zniechęcenie, niemoc, zrozumienie, że wygrana jest niemożliwa po rozpacz i rezygnację po ostatecznej kapitulacji.

Przed spektaklem na scenę wyszedł Emilian Kamiński i powiedział: "Dzień dobry, jestem cieciem" i zaczął opowiadać o tym, co się działo w czasie powstania w budynku, w którym teraz jest teatr. Miałam wrażenie, jakby publiczność wsadzono do tuby, łączącej rok 2010 z okresem powstania, a po plecach chodziły mi ciarki. I przez to i scena, i publiczność w jakiś sposób stały się wykonawcami spektaklu i świadkami tamtych zdarzeń.

Spektaklowi towarzyszy płyta nagrana przez Mateusza Pospieszalskiego, autora muzyki. Wykonania sceniczne cenię o wiele wyżej, ale jak tylko raz przyzwyczaimy się do mało porywającego wokalu, docenimy harmonię tempa, rytmu i melodii oraz opisywanych przez nie wydarzeń. To płyta, która pachnie prochem, upałem i kanałami. Spróbujcie iść na przykład ulicą Elektoralną z takimi słowami płynącymi do uszu przez słuchawki i nie mieć dreszczy:

Lecimy. Boso. Ogrodową. Barykada.

Przeciskamy się. Do Solnej.

Lecą belki. Szum. Spadają w ogień.

Solną. Do Elektoralnej.

Barykada. Przeciskamy się. Dalej.

Nie da się być tam, słuchać takich słów i pozostać niewzruszonym.

piątek, 07 stycznia 2011, agawa79

Polecane wpisy

  • Dzień Walentego - Teatr Powszechny

    Lista powodów, dla których kocham Iwana Wyrypajewa, jest długa. Najbardziej kocham go za "Lipiec". Potem za twórcze wykorzystanie Gruszki. A następnie

  • Teatr Lalka - Buratino i nie tylko

    Moi drodzy, jeśli jesteście na Facebooku i jeśli bliska jest Wam idea wprowadzania dzieci w świat dobrego teatru, to bardzo proszę o zajrzenie na stronę Teatru

  • Poszła kosmitka na 6. piętro i co z tego wynikło

    Zrządzenie losu zawlokło mnie wczoraj na szóste piętro Pałacu Kultury, wprost w komercyjne objęcia spektaklu "Zagraj to jeszcze raz, Sam" Allena. Głów

TrackBack
TrackBack w tym blogu jest moderowany. TrackBack URL do wpisu:
Komentarze
2011/01/07 23:39:23
No nareszcie :-) i wszystko prawda!
-
2011/01/08 00:11:54
A ja ci chcialam wronca naraic bo ta sama ekipa, ale widze na stronie kamienicy ze juz kliknelas ze lubisz to, to nie Ma czego raic, trzeba tylko bilety kupic :-)
-
agawa79
2011/01/08 01:01:15
Pojęłam aluzję. :D W ogóle od paru tygodni mam ochotę pójść do Kamienicy, więc może to właśnie będzie "Wroniec" - przy okazji może i o książce napiszę.
Ale na "Powstanie" tez jeszcze kiedyś pójdziemy, co?

Zapomniałam w recenzji napisać o jednej ważnej rzeczy. Pamiętasz, jak przed spektaklem na scenę wyszedł Emilian Kamiński i powiedział: "Dzień dobry, jestem cieciem" i zaczął opowiadać o tym, co się działo w czasie powstania w budynku, w którym teraz jest teatr? Miałam wrażenie, jakby publiczność wsadzono do tuby, łączącej rok 2010 z okresem powstania. Ciary! I przez to i scena, i publiczność w jakiś sposób stają się wykonawcami spektaklu i świadkami tamtych zdarzeń.

No, a teraz spać - zaczytałam się w Edelmanie i nawet nie zauważyłam, że już sobota...
-
2011/01/23 15:38:23
"Pamiętnik" także GORĄCO polecamy. To niesamowity i poruszający spektakl.
No i bardzo jesteśmy ciekawi "Wrońca" - w końcu to ten sam reżyser... Wybieramy się na początku lutego.
Pozdrawiamy!
-
agawa79
2011/01/23 22:02:49
O, to już czekam na Waszą recenzję! :)
Pozdrawiam najserdeczniej. :)
-
Gość: Teatr Kamienica, *.internetdsl.tpnet.pl
2011/02/01 11:55:11
Dziękujemy bardzo za obejrzenie "Pamiętnika z Powstania Warszawskiego" oraz za recenzję naszego spektaklu :)

Z pozdrowieniami
Teatr Kamienica